Sütür Tipleri

Başlıca sütür tipleri bir bakışta

Sütürler aynı anda iki şekilde gruplandırılır: vücutta onlara ne olduğuna ve neyden yapıldıklarına göre. Yaygın tipler şunlardır:

İki grubun nasıl farklılaştığı emilebilir ve emilmeyen sütürler içinde açıklanır; en yaygın kullanılan materyaller ise poliglaktin 910, poliglekapron 25 ve polidioksanon ile polipropilen ve naylon içinde birebir karşılaştırılır. Tipik kullanımlar genel örüntülerdir; bir ürünün onaylı endikasyonları kendi kullanım talimatlarında belirtilir. Aşağıdaki bölümler, sütürleri sınıflandırmanın her yolunu sırayla açıklar.

Emilebilir ve emilmeyen

İlk sınıflandırma, vücudun ipliği parçalayıp parçalamadığıdır. Emilebilir bir sütür zamanla dokuda degrade olur; emilmeyen bir sütür ise olmaz ve yüzeysel bir yara kapandıktan sonra ya alınır ya da yerinde bırakılır. Vücudun dışında yer alan bir iplik, hiçbir yeri yeniden açmadan çıkarılabildiğinden, emilmeyen materyaller çıkarmanın uygulanabilir olduğu yerlerde kullanılabilen materyallerdir — ki bu, materyale değil erişime ilişkin bir olgudur.

Emilebilir grubun içinde daha bilgilendirici olan soru mekanizmadır. Sentetik emilebilirler — poliglikolik asit, poliglaktin 910, poliglekapron 25, polidioksanon — hidroliz yoluyla ayrılır: su, polimerin ana zincirine ulaşır ve onu kırar; iplik kütlesini kaybetmeden önce gerilme mukavemetini kaybeder. Katgüt saflaştırılmış kolajendir ve bunun yerine proteolitik enzimler tarafından parçalanır; bu da davranışını hastanın enflamatuar yanıtına bağlar. Bu iki zaman çizelgesi — önce mukavemet kaybı, sonra kütle kaybı — mukavemet koruma ve emilim süresinin kullanım talimatlarında ayrı sayılar olarak yer almasının ve hiçbirinin burada tekrarlanmamasının nedenidir.

Monofilaman, multifilaman ve tırtıklı

İkinci eksen konstrüksiyondur. Bir monofilaman tek bir filaman olarak ekstrüde edilir. Bir multifilaman ise tek bir iplik hâline örülmüş veya bükülmüş çok sayıda ince filamandır; bu da ipliğe filamanlar arasında boşluklar kazandırır — kapilaritenin kaynağı ve kaplamanın bir örgü için isteğe bağlı bir ek değil, ayrılmaz bir eşlikçi olmasının nedeni.

Tırtıklı sütürler üçüncü bir biçimdir: yüzeyinde oluşturulmuş çıkıntılarla iplik boyunca dokuya tutunan monofilamanlar; böylece ipliğin konumu bir düğümle değil tırtıklarla tutulur. Polidioksanon, poliglekapron ve polipropilenden üretilirler.

Genel kullanımdaki monofilamanlar arasında polipropilen, naylon, PVDF, PTFE, paslanmaz çelik, poliglekapron ve polidioksanon yer alır. Örgülü multifilamanlar arasında PGA, poliglaktin 910, ipek, poliester ve UHMWPE bulunur; katgüt ise örgülü değil bükülmüştür. Yan yana bir görünüm için sütür materyalleri tablosuna bakınız.

Doğal ve sentetik

Üçüncü eksen ham maddenin kökenidir. Doğal lifler canlı bir organizmadan elde edilir — katgüt saflaştırılmış kolajenden, ipek ipek böceği lifinden. Sentetik lifler kimyasal sentezle üretilen polimerlerdir ve hâlihazırda kullanımdaki materyallerin çoğunu oluştururlar. Bu eksen esas olarak emilim mekanizmasını izlediği için önemlidir: kolajen bazlı materyal, enzimatik olarak degrade olandır.

Kaplamalı ve kaplamasız

Dördüncü eksen yüzeydir. Kaplama, üretildiği hâliyle ipliğin üzerine daldırma, fırçalama, püskürtme, merdaneli, döndürmeli veya akışlı kaplama yoluyla uygulanan ince bir katmandır. Kaplama normalde monofilaman ipliklere değil örgülü ipliklere uygulanır, çünkü bir örgü, kaplamanın ele aldığı yüzey dokusuna sahiptir ve kaplamayı daha kolay kabul eder.

Kullanımdaki kaplama materyalleri arasında polikaprolakton, kalsiyum stearat, silikon, mum, PTFE ve krom tuzları yer alır. Klorheksidin, triklosan veya gümüş iyonu gibi kaplamalar, olağan kaplama materyallerine ek olarak bir sütüre yüzey kaplaması olarak uygulanabilir.

Kaplamalı materyaller arasında PGA, kromik katgüt, poliglaktin 910, ipek, poliester, poliglekapron ve polidioksanon yer alır. Kaplamasız materyaller arasında polipropilen, naylon, PVDF, UHMWPE, paslanmaz çelik ve PTFE bulunur.

Boyut ve uygulama

Sütürler ayrıca kalınlığa ve amaçlanan uygulamaya göre gruplandırılır. Kalınlık, paralel bir metrik değerle birlikte USP ölçeğinde gösterilir; USP hem çap aralığını hem de her boyuttaki gerilme mukavemeti şartını belirler ve Avrupa Farmakopesi eşdeğer bir standart koyar. Sütür boyutları tablosu kolajen ve sentetik materyaller için aralıkları ortaya koyar.

Uygulama gruplandırmaları — genel, kardiyovasküler, ortopedik, dental, jinekolojik, veteriner, kozmetik, oftalmik — sınıflandırmaların en gevşeğidir, çünkü belirli bir materyal bunların birçoğunda yer alabilir. Uygulamayla birlikte genellikle değişen şey polimer değil, boyut, iplik uzunluğu ve iğne profilidir.

Sütür tekniği tipleri

“Sütür tipleri” ifadesi, bir sütürün yerleştirilme biçimleri için de kullanılır — materyal değil, dikiş paterni. Patern, dikmek için kullanılan materyalden bağımsız olarak yaraya göre seçilir.

• Basit tek tek (ayrı ayrı) — her biri kendi başına bağlanan ayrı dikişler; güvenlidir ve dikiş dikiş ayarlanabilir.
• Sürekli (devamlı) — yara boyunca ilerletilen ve her iki ucunda bağlanan tek bir iplik; daha hızlıdır ve gerilim hat boyunca paylaşılır. İkisi tek tek ve sürekli sütür içinde karşılaştırılır.
• Matris (dikey veya yatay) — her dikiş yarayı iki kez geçer; kenarları evert eder (dikey) veya gerilimi dağıtır (yatay).
• Subkutiküler — cilt yüzeyinin hemen altında, dikiş izi bırakmayan sürekli bir dikiş; yaygın olarak emilebilir bir sütürle yapılır.
• Kese ağzı (tütün kesesi) — dairesel bir açıklığın çevresine atılan ve kapatmak için sıkılarak büzülen sürekli bir dikiş.
• Düğümsüz (tırtıklı) — düğüm olmadan kendini sabitleyen tırtıklı bir sütür; düğümsüz kapatma içinde açıklanır.

Patern ne olursa olsun, bir kapatmanın en sık başarısız olduğu yer düğümdür; nedenini bir cerrahi düğümü tutan nedir açıklar.